در قرن چهاردهم، این علم برای محاسبه نرخ بیمه، جمع آوری اطلاعات درباره تولد و وفات، تصادفات و حوادث گوناگون به كار برده شد و در قرن هجدهم به عنوان رشته ای مستقل و علمی در قالب توصیف جنبه های مختلف یك وضعیت مطرح شد.

 

در ابتدای قرن نوزدهم، به دلیل سیر تحولات اقتصادی و اجتماعی در اروپا و سایر نقاط جهان و توسعه جوامع مختلف، انجام خدمات اجتماعی، به عنوان یك وظیفه برای كشورها تلقی شد كه این امر، ضرورت برنامه ریزی را برای ارائه مناسب این خدمات ایجاب می كرد و در اینجا بود كه علم آمار به عنوان مهم ترین ابزار برنامه ریزی رایج شد و از آن پس این علم مورد توجه كشورهای بسیاری قرار گرفت.

 

از جمله این كشورها، ایران بود كه برای نخستین بار این علم را در دوران هخامنشیان برای تعیین محصولات كشاورزی به كار گرفت. واژه آمار در دوران اشكانیان به صورت هامار یا شاهامار به معنی شمار و سرشماری به كار برده می شد.

 

كاربرد این علم در دوران ساسانیان در امور مالی، كشاورزی، صنعتی و بازرگانی بوده است كه در دوره پس از اسلام، برای مشخص كردن تعداد پیروان ادیان مختلف، ثبت و جمع آوری آمارهای مربوط به ورود و خروج مسافران و مهاجران مورد استفاده قرار می گرفت.

 

با گذشت ایام و تاسیس اداره ثبت احوال در سال 1297 هجری خورشیدی، با هدف ثبت وقایع چهارگانه(تولد، فوت، ازدواج و طلاق)، نیاز به اطلاع و آگاهی از جمعیت دقیق كشور احساس شد و اینگونه در سال 1303 هجری خورشیدی، آیین نامه ای به تصویب رسید كه بر اساس این مصوبه جمع آوری و نظم بخشیدن به آمارهای مورد نیاز بر عهده وزارت كشور گذاشته شد.

 

در خرداد 1318 نخستین قانون سرشماری به تصویب مجلس شورای ملی رسید و اینگونه سرشماری در كشور تا سال 1320 صورت گرفت.

 

در سال 1331 نخستین سازمان مشخص برای جمع آوری آمار، به نام سازمان همكاری آمار عمومی تاسیس شد. این سازمان در سال 1344 به مركز آمار ایران تغییر نام یافت و اینگونه به سازمان برنامه و بودجه وابسته شد.

 

در سال 1379، سازمان برنامه و بودجه با سازمان امور اداری و استخدامی ادغام و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور تغییر نام یافت كه این سازمان در سال 1386 با عنوان معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری به فعالیت خویش ادامه داد.

 

امروزه، با توجه به اهمیت علم آمار به عنوان یكی از مهم ترین شاخص های توسعه یافتگی كشورها و اهمیت كاربرد این علم در مبانی ریاضی، زیست شناسی، اقتصاد، مهندسی، پزشكی، بهداشت عمومی، روانشناسی، بازاریابی، آموزش و ورزش، روز اول آبان به عنوان روز آمار و برنامه ریزی نام گرفت تا هر ساله نقش مهم و انكار ناپذیر آمار و برنامه ریزی دقیق در پیشرفت های زیربنایی كشور گرامی داشته شود.

 

موسسه بین المللی آمار(The International statistical Institute) برای به رسمیت شناختن این علم و ترویج اهمیت آن، در مجامع علمی گسترده، سال 2013 را، كه پیش رو است، سال بین المللی آمار نام گذاری كرد تا با كمك نهادها و سازمان های رسمی و معتبر و همكاری تمامی مراكز آماری دنیا، تفكر آماری گرامی داشته شود.